brief openen in word-formaat

Nieuwsbrief

oktober 2004

Beste vrienden en sympathisanten,

Hier dan onze eerste Vale Viver nieuwsbrief.

Even een korte historiek van onze VZW.
In januari 2003 bracht Greet samen met een Braziliaanse vriend Nivande een bezoekje aan zijn geboortedorp. Wat ze daar zag de schrijnende levensomstandigheden en de honger raakte haar diep.
Terug in België resulteerde dit in de Belgisch-Braziliaanse organisatie Vale Viver VZW. Het doel van deze vereniging is daadwerkelijk te helpen door het opstarten van allerlei projecten ter plaatse. Deze projecten situeren zich in Gameleira, een sloppenwijk van het stadje Águas Formosas.
We willen deze mensen de kans geven ter plaatse iets te doen aan hun uitzichtloze situatie. We willen de families samen houden door te zorgen dat ze permanente huisvesting behouden en voldoende voeding, basiseducatie en basisgezondheidszorg krijgen. Het uiteindelijke doel is deze mensen op weg te zetten naar zelfredzaamheid, door het geven van vorming en het aanbieden van structuren.

Resultaten van het voorbije jaar:

• Het uitdelen van voedselpakketten om de gezinnen in hongersnood het hoogstnodige voedsel te bezorgen.
• Opvang van meisjes die 's nachts hun diensten trachtten te verkopen om hun familie van eten te voorzien.
• De bouw van het Vale Viver vormingscentrum, waar ondermeer aan deze meisjes een handwerk- cursus werd gegeven. Ondertussen zijn er al een 150 leerlingen zowel meisjes als jongens. Er is ook een knutselatelier waar vooral met recyclagematerialen wordt gewerkt.
• Omdat in de basis voeding van deze mensen groenten ontbraken werd gestart met het aanleggen van moestuintjes rond de huisjes. Dit was geen volledig succes, er werd een gemeenschappelijke groentetuin aangelegd. Hier wordt de elementaire vorming gegeven rond zelf groenten telen. Dit project is gerealiseerd mede door de subsidies van de Gemeente Rumst.

• Er werd begonnen met het uitdelen van soep. Eerst bij gebrek aan middelen, werd er 1 maal per week soep uitgedeeld. Dit is nu gebracht op 3 maal per week dankzij de hulp die we inriepen en kregen van de plaatselijke supermarkten.
• Een vrouwenwerking werd opgezet. Het groot aantal kinderen per gezin is één van de redenen van hun grote armoede. De anticonceptiepil is voor deze mensen onbetaalbaar. Sinds september ll zijn we gestart met het verdelen van deze anticonceptiepil. Deze wordt aangekocht bij Orbi Pharma een Belgische VZW voor internationale farmaceutische bijstand. Het eerste grote pakket werd ons geschonken door Piet Sollie, apotheker in Antwerpen. Ter plaatse hebben we medewerking van een gynaecoloog die de vrouwen onderzoekt en de pil voorschrijft, met dit voorschrift kunnen zij dan deze anticonceptiepil gratis bij ons komen halen.

Toekomstplannen.

Begin 2005 hopen we te starten met de bouw van een farinheira. Dit is een maniokmaalderij voor het bekomen van bloem.
Het is de bedoeling dit in beheer te geven van enkele gezinnen met de nodige ondersteuning en bijsturing van Vale Viver. Het is tegelijk een vorming en creëren van werk. Er wordt aangeleerd hoe de bloem te maken en te verkopen alsook het beheer van een farinheira.
De doelstelling "zelfredzaamheid" primeert. Het is een project waar een aanzienlijk startkapitaal voor nodig is, maar zodra de farinheira werkt, is ze zelfbedruipend. Het opstarten wordt geraamd op € 5000.

Er zijn nog plannen die verdere uitwerking en geld nodig hebben.

• verbouwing en uitbreiding van het Vale Viver vormingscentrum.
• dagelijkse soepbedeling.
• een vakschooltje voor houtbewerking.
• een broodbakkerij aansluitend bij de farinhiera.
• een landbouwbedrijfje voor het telen van groenten.

Wat gebeurt in België?
Eind dit jaar gaat Greet het Vale Viver project terug voorleggen aan de gemeenteraad van Rumst om zoals het voorbije jaar ook dit jaar weer in aanmerking te komen voor subsidies. De resultaten die we kunnen voorleggen zijn héél bemoedigend.

• Via een informatiemap trachten we meer mensen warm te maken voor Vale Viver.
• Binnenkort verschijnt in Gazet van Antwerpen een artikel over onze VZW.
• De Sint-Franciscusschool uit Borgerhout staat een deel van de opbrengst van hun kerstmarkt af aan Vale Viver.
• Verder zijn er nog losse contacten met scholen (meestal basisscholen) om met info naar de kinderen toe een voorstelling van onze projecten te geven.
• Op zaterdag 27 november gaat de 2de grote algemene Vale Viver quiz door in de gemeentelijke feestzaal te Terhagen. Inschrijven bij Bart: 0476/98.39.52 bart.vankeer@sdsbo.com

Vale Viver bedankt alle leden, sponsors en sympathisanten.

Uit het dagboek van Greet. Gameleira juli, augustus 2004
Het is 14 uur, ik wandel door Gameleira. Gameleira stinkt. Stank van de riolen, ik word het nooit gewoon. Een ezel staat tot aan zijn knieën in een diepe stinkende geul langzaam kauwend op een stuk papier, ernaast het vuilnis van de omliggende huizen. Niemand vindt het vreemd, het was altijd al zo. Vroeger was het enkel - verteerbaar - organisch afval. Nu is het al wat je je kan voorstellen, een echt stort. Gameleira leeft alsof ze vanuit de 19de naar de 21ste eeuw zijn geflitst .Ik denk dat dit de meest treffende vergelijking is. Wat ze zien op TV is als een sprookje, ze weten dat het bestaat, maar het is als wandelen op de maan, iets dat maar voor enkelen mogelijk is. Ze gebruiken alles wat ze vinden op inventieve manier. Petflessen worden honderd keer gebruikt. Blikken bussen idem dito. Oude ijskasten en tv's leiden een nieuw leven als kast. De tafels en kasten die ik in de arme huisjes zie zijn de gammele overblijfselen van wat de rijke weggooien. Gam(m)eleira bedenk ik. Een ijzerdraad of wat ze ook vinden eromheen gedraaid om alles bijeen te houden. Mensen leven als beesten in huizen waar wij nog geen varkens houden. Ze eten zoveel ze kunnen als ze er de gelegenheid toe krijgen. Rijst. Bonen en maniokbloem. Gesuikerde koffie met maniokkoekjes. Dit alles is voor de meeste op Gameleira als een feestmaal.

Gedurende de enkele weken hier werk ik aan een betere structuur binnen Vale Viver. Ook voor Nivande is het allemaal niet duidelijk. Hij liet dit stadje 30 jaar geleden achter zich en reageert verbaasd over de stilstand van het leven hier. Ook hij ondervindt moeilijkheden om zich in te leven in de situaties, alhoewel het voor hem nog een stuk makkelijker is dan voor mij. De herinneringen aan zijn jeugdjaren maken dat hij het beter begrijpt. Hij probeert om hier eens per maand naartoe te komen om alles op te volgen en bij te sturen. Ook Gilson, een ander lid van Vale Viver Brazilië, heeft hier zijn hart verloren en een jongetje onder zijn hoede genomen. Het jongentje komt uit een arm maar hecht gezin. Hij is gesteld op zijn oom uit BH. Hij schrijft hem brieven en zijn tekeningen zijn echte kunstwerkjes. Ikzelf trek blijkbaar vooral straatkinderen aan. Ze houden van me maar gaan hun eigen weg. Ze komen hun soep, snoepje, broodje een warme trui en knuffels halen en zijn weer weg. Mijn droom om een opvangtehuis te starten blijft leven.

Het is vijf uur, stilaan wordt het donker, ik zit hier in mijn kamertje te schrijven en droom weg terwijl ik uitkijk op de heuvels rond AF. Wat een prachtige natuur. Zaterdag of zondag ga ik op bezoek op een nabijgelegen boerderij. Nabijgelegen volgens Braziliaanse normen betekent wel een uur rijden met de bus. Het is steeds een verademing om alles even achter te kunnen laten, een ritje te paard te kunnen maken en te genieten van de stilte en de groene heuvels. Mensen te zien die een zeer simpel maar aangenaam bestaan leiden en gelukkig zijn. Gekookte maniok met boter en zout te eten, en misschien ook bananen of appelsienen want die zijn er nu in overvloed. Mijn dromen worden onderbroken wanneer drie kinderen komen binnengerend. Hun papa is ziek en kan niet naar de alfabetiseringscursus komen. Heel ongedwongen doen ze hun verhaal en al snel hangen ze op mijn schoot en vertellen honderduit, ik versta er maar de helft van, maar dat is een pak meer dan zes maand geleden. Eerst praten ze langzaam omdat ze weten dat ik het anders niet begrijp maar algauw ratelen ze door. Toch leuk die vrije manier van omgaan met deze voor hen toch wildvreemde vrouw. Ze wijzen zichzelf en hun papa en mama aan op de foto's aan de muur hier, wachten op Charlene die zijn schrift invult zodat hij het thuis kan naschrijven en zijn weer verdwenen.

Op Gameleira zijn 80% van de kinderen ongewenste kinderen. En minstens 50% daarvan leeft op straat. Ze hopen om eten te krijgen als ze naar huis gaan, maar dikwijls is dat niet meer dan een kommetje rijst en met wat geluk ook bonen. Als er tenminste al iemand thuis is. Alcoholisme komt vooral voor onder de allerarmsten en maakt het er niet mooier op. Vele van de meisjes verlaten het huis en gaan reeds met een jongen samenwonen op 14 of 15jarige leeftijd. Met een beetje geluk kunnen ze thuis achteraan een kamertje bijbouwen met enkele palen en wat plastiek. Maar ze moeten in hun eigen onderhoud voorzien. Je moet er midden tussen zitten om het te begrijpen. Ik heb het nog steeds moeilijk om het dit alles te doorgronden. Zal ik dit ooit kunnen aanvaarden? De ouders weten zelf niet waar ze hun volgende maaltijd moeten halen en zijn al blij dat ze een mond minder moeten voeden. Ik zie een zestienjarig meisje met drie kleine kinderen, eentje van 2 jaar en een tweeling van enkele maanden oud. Wat moet er van deze kinderen worden?? 's Avonds praat ik met Graça over deze kindmoedertjes. Ik vraag of abortus veel voorkomt. Het is verboden in Brazilië en sommigen die het toch zelf proberen bloeden dood. Terwijl kinderen en moeders zich verzamelen voor het huis, wachtend op de soep, brengt een meisje haar kleine broertje binnen met een lelijke wonde op zijn knie. Er is een witte kalkachtige substantie opgesmeerd maar het bloed komt erdoor en ik zie zand en vuil eronder. Terwijl ik de wonde begin schoon te maken vertel ik de omstanders dat ze steeds een wonde moeten uitwassen met zuiver water en als het kan ook met zeep. Ik vraag of ze het begrijpen en enkele jonge moeders zeggen dat ze het steeds doen. De kinderen staan erbij en ik hoop bij mezelf dat het door voorbeelden is dat ze het snelst iets leren. Dus was ik de wonde voorzichtig uit met water en zeep, het jongetje is rustig en bekijkt alles met grote ogen, zonder te wenen. Ik leg zalf en steriel verband op de wonde en wenste dat ik een stuk katoen bij de hand ipv het steriele verband. Het zou voldoende zijn en ze zouden het beter begrijpen. Nu lijkt het hen waarschijnlijk als iets dat ze zelf niet kunnen omdat ze dit allemaal niet hebben. Maar als ze al onthouden om de wonde uit te wassen ben ik al meer dan tevreden. Eventjes is het tussen de moeders nog onderwerp van gesprek en dan is het alweer vergeten. De kleine loopt fier te pronken met zijn verbonden knie. De soep wordt bedeeld. Voor de kleinsten is ze te warm om dragen en velen zetten hun pot in de schaduw op de grond om een beetje af te koelen. Een jongetje van een jaar of vijf, blond en licht van huid kan niet langer wachten en gebruikt het deksel van zijn plastieken potje om de soep in zijn mond te lepelen. Het is triest en ook wat komisch. Hij laat zich niet afleiden door het gelach van de anderen noch door mijn fototoestel en lepelt druk maar voorzichtig verder.

De meeste mensen in de wijken als Gameleira leven als plots in vrijheid gestelde slaven. Deze vergelijking gaat grotendeels op. Ze hebben nooit geleerd om voor zichzelf te zorgen en kinderen gaan meestal de weg van de ouders. Ik vermoed dat, als je al van bij je geboorte, thuis altijd maar hoort vertellen dat er niemand is die voor je zorgt en dat je zelf niks kan ondernemen, je dat tenslotte als waarheid ziet en wacht tot je ook geholpen wordt ipv zelf iets te ondernemen.

Het is ongelooflijk hoe de rijke Brazilianen de armoede, die ze dagdagelijks rond zich zien, kunnen negeren. Gewoonte creëert onverschilligheid. Dat geldt ook voor ons. Wat krijgen we niet allemaal te zien alle dagen op het nieuws ? We kijken halen onze schouders op, of voelen ons machteloos en zijn blij wanneer het sportgedeelte begint zodat we die vreselijke beelden zo snel mogelijk kunnen vergeten.

's Avonds tussen de buien door zitten we buiten. We kauwen het zoete suikerriet, sabbelen op het zurige vruchtvlees dat rond cacaobonen zit, en spuwen de pulp en de pitten om ter verst naar de overkant van de weg. En ik bedenk dat "niets doen" toch wel leuk kan zijn.

Vanuit een open luik tuurt een meisje naar buiten, ze kan niet lopen, haar handen zijn verkrampt. Ze is ook spraakgestoord, maar blijkt enorm intelligent. één van de beste leerlingen op school. Iedere ochtend wordt ze opgehaald met een rolstoel van het ziekenhuis om haar naar school te brengen. Ik bekijk haar schoolboek. Ze schrijft heel mooi ondanks haar vergroeide handen en haar schrift vertoont geen ezelsoren zoals al die andere schoolboeken en schriften die ik hier al gezien heb. Stel je heel even haar verdere leven voor. Het is nog niet erg genoeg om enorm intelligent én fysisch gehandicapt te zijn. Als je daarenboven ook nog straatarm bent, is er weinig hoop. Maar wat steeds het meest opvalt is de lach en de levensvreugde bij deze zeer arme mensen die toch elke dag iets nieuws moeten verzinnen om te overleven. Ze liggen er niet echt wakker van blijkbaar. God schiep de dag................ zo lijkt het me. Ik zal het wel nooit geheel begrijpen.
Een gezinnetje komt langs gewandeld, de meeste kinderen zijn bloot, de moeder is zichtbaar zwanger, de vader heeft een spade over zijn schouder. Waarschijnlijk heeft hij ergens een paar reals verdiend want de kinderen hebben allemaal een homp brood in de hand. Zij is 31 jaar en heeft reeds negen kinderen. Ik vraag hoeveel ze er willen. Ze zeggen lachend dat ze hopen dat het bij twintig wel stopt. Iedereen in de buurt lacht mee en er worden grappen gemaakt over twee voetbalploegen enz. Blijkbaar vinden ze dit simpelweg hun lot. Ik denk aan de vrouw van 47 jaar met 32 kinderen die ook op Gameleira woont. Gezinsplanning is echt wel dringend nodig!

Home   Nieuwsoverzicht

volgende Nieuwsbrief